سرود زرتشت
تارنگاری درباره ی زرتشت ، زرتشتیان و مطالب پیرامون آنها
پیوند به سرود زرتشت
صفحات وبلاگ
آرشیو وبلاگ
نویسنده: بیژن - ۱۳٩۱/۱٠/۳٠

روزه در مزدیسنا، نخوردنِ گوشت و نیالودنِ دست به خونِ جانورانِ حلال گوشت در چهار روز در هر ماه است. ضمناً مزدیسنان در زمانِ روزه گرفتن ، در خوردنِ آب آزاد هستند. زیاد روزه گرفتن در مزدیسنا، چون باعث سستی بدن و عدم فعالیت مفید و کار روزانه می شود ناپسند می باشد. پس زیاده روی در این موارد در کیش زرتشت نکوهیده شده و بی کاری و تن پروری بشدت نهی شده است. در وندیداد، فرگرد سوم بند 33 آورده شده: «… آن کس که سیر غذا می خورد، توانایی می یابد که نیایش بکند، کشاورزی کند و فرزندان به وجود آورد. جاندار از خوردن زنده می ماند و از نخوردن می میرد».

چهار روز روزه "نبر"
روزه در دین زرتشت چهار روز در هر ماه است. بعبارت دیگر، مزدیسنان حدودِ چهل و هشت روز در سال روزه می گیرند اما نه بصورتِ متناوب. زرتشتیان برای افراط نکردن در خوردن گوشت جانوران، روزهای دوم و دوازدهم و چهاردهم و بیست و یکم هر ماه از خوردن گوشت پرهیز می کنند. این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ وهمن، ماه، گوش و رام می باشد. در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد. یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر شکل داده و به معنای منش نیک است. روز «ماه»، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآنها حرام است و اصطلاحا به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی امریست. یعنی نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آنها را نبریدن بوده است. در قدیم، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند. دیدگاهِ از نظر من "افراطی" این دسته برای احترام به وهومن بوده است که خارج از دین و تندروی بوده است.

نیک است بدانید که نمادِ بهمن، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که، منش نیک یعنی سپیدی. همچنین برای اطلاعاتِ عمومی می گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان احترام زیادی دارد. چراکه با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را ادراک و رعایت می کند. یعنی با پندار نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.

روزه معنوی زرتشتیان
زرتشتیان در تمام اوستا و بخصوص در گاتها بسیار به روزه معنوی تشویق شده اند و زمان آن در همهء طول سال است. در اوستا مفهوم روزه به روزه باطنی نسبت داده می شود. اگرچه امساک و تحت فشار قرار دادن جسم برای تمرکز بیشتر بر اعمال و مناسک دینی نزد موبدان عملی ستودنی است اما نه برای مردمِ عادی.

زرتشتیان باید در سه بخش معنویِ شنوایی، اندیشه و احساس همیشه روزه داشته باشند. یه آن معنا که از طریق این سه حس از نیکی و "امر نیک" دور نشوند و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشاز از نیکی باشد. همچنین در اوستا بر روزه بزرگتری تاکید شده است و آن حفظِ هفت عضو بدن، مشتمل بر دو چشم، دو دست، دو پا و زبان در تمام طول زندگی از هر گونه آلودگی است و این هفت عضو همیشه باید پاک نگه داشته شوند که از این عمل نیز تحت عنوان "روزه" یاد می شود.

  • وبگردی:

  • نام روزها درتقویم زرتشتی: 1. نخستین روز هر ماه روز هرمزد یا اهورامزدا 2. روز بهمن یا «وهمن» روز: یکی از امشاسپندان در جهان معنوی و نمایندۀ منش نیک اهورا مزدا است و در جهان مادّی نگهبانی چهارپایان سودمند بدو سپرده شده است و ماه یازدهم هر سال شمسی هم هست.
    رسم بهمن گیر و در سر تازه کن بهمنجنه/ای درخت ملک بارت عزّ وبیداری سنه
    « منوچهری »

     3. اردیبهشت روز: یکی از امشاسپندان در جهان مینوی، نمایندۀ پاکی و تقدّس و در جهان خاکی نگهبانی آتش بدو محوّل شده است که ماهِ دوم خورشیدی و روز سوم از هر ماهِ خورشیدی است.

    اردیبهشت روز است ای ماه دلستان/امروز چون بهشت برین است بوستان
    « منوچهری »
     
    همه سـالـه اردیبهشـت هــژیـــر/نگهبــان تو پــرهُـش و رای و ویــر
    « فردوسی »

    4. شهریور روز: یکی از ایزدان در جهان مینوی، نماینده فرّ و اقتدار اهورا مزدا و در جهان مادّی پاسبان فلزّات و ماهِ ششم از سال خورشیدی است.

    به شهریور بهمن از بامداد/جهـانــدار داراب را مــام زاد
    « فردوسی »

    5. سپندارمذ:  «بردباری و فروتنی» یکی از امشاسپندان واسطه بین خالق و مخلوق است. «خرد مقدّس  ، اهورا مزدا ، سروش». ماه دوازدهم از سال شمسی است که امروزه اسفندماه نامیده می‌شود. نگهبانی زمین بدو سپرده شده است و ضمناً روز زنان بوده و روزِ جشن است.

    چو این پند زرتشت را باز گفت/همانگه سفندارمذ پیش رفت
     
    بدو گفت کای مرد پاکیزه تن/سخن ها بباید شنیدن ز من
     
    چنین است فرمان داد آفرین/که  پاکیزه  دارند  روی زمین
    « بهرام پژدو »

    6. خرداد روز: یکی از امشاسپندان و مظهر کمال اهورامزدا در این جهان و در جهان مینوی است و نگهبانی آب با اوست و سوّمین ماه از سال شمسی است.

    خرداد روز داد نباشد که بامداد/از لهو و خرّمی نستانی ز باده داد
    « مسعود سعد سلمان »

    7. اَمُرداد: یکی از امشاسپندان و مظهر جاودانگی اهورا مزدا است و درجهان مینوی بخشایش ایزدی و بخشاینده جزای کارهای نیکوکاران است که هفتمین روز هر ماه خورشیدی و پنجمین ماه از سال خورشیدی است.

    زخرداد باش از بر و بوم شاد/تن چارپایان ز مرداد باد
    « فردوسی »

     8. دیبازر: در اوستا صفت اهورا مزدا است.
    9. آذر روز: ایزد نگهبان آتش نزد ایرانیان باستان است که نهمین روز هر ماه خورشیدی و نهمین ماه از سال شمسی است.

    ای خردمند سرو تابان ماه/روز آذر می چو آذر خواه
    « مسعود سعد سلمان »

     10. آبان روز: نام ایزد نگهبان آب در آئین زرتشتی است و ماه هشتم از سال شمسی است.

    آب انگور بیارید که آبان ماه است/وقت منظر شد و وقت نظر خرگاه است
    « منوچهری »

     11. خور روز: یا خورشید روز یکی از ایزدان است. که نام روز یازدهم از هر ماه در ایران باستان است و نگهبان خورشید و روز خور است.

    تو پاسبان سلیل پری وشت می باش/بسان خور که نگهبان قرص خور باشد

     « خسروانی »

     12. ماه روز: یکی از ایزدان است. نام روز دوازدهم هر ماه می باشد.
    13. تیر یا «تَشتَر» روز: نام فرشتۀ باران به عقیدۀ پارسیان که ماه چهارم از سال شمسی و نام روز سیزدهم است.
    14. گوش روز: در آئین زرتشتی ایزد نگهبان چهارپایان است. روز چهاردهم از هر ماه خورشیدی.

    به روز گوش و اسفندارمذ ماه/به گاه یزدجرد آخر شهنشاه
    « زرتشت نامه »

    15. دیبا مهر: روز آفریدگار، آفریننده، در اوستا غالباًٌ صفت اهورا مزدا است. «روز پانزدهم از هر ماه خورشیدی»
    16. مهر «میثر یا میتر»: ایزد محافظ عهد و پیمان است و از این رو فرشته فروغ و روشنائی است. «ماه هفتم از سال شمسی و روز شانزدهم هر ماه خورشیدی»

    همان اورمزد و همــان روز مهــر/بشوید به آب خرد جان و مهر

     « فردوسی »

    روز مهر و ماه مهر جشن فرّخ مهرگان/مهر بفزای ای نگار ماه چهر مهربان

    « مسعود سعد سلمان »

      17. سروش روز*: یکی از ایزدان است که در روز رستاخیز به امر حساب و میزان گماشته شده وی بندگان را راه فرمانبرداری می‌آموزد. در فرهنگ ایران باستان کسی که می میرد تا سه شب و روز روانش نزد سروش است از این رو بازماندگان مرده برای آرامش روان او در آن سه روز سروش را ستایش می کنند. سروش پیام آور اهورا مزدا به انسان است.
    در ادب فارسی سروش آوای هاتف غیبی است.

    همیشه سروشت به روز سروش/نگهبان و افزونتر رای و هـــــوش
    « فردوسی »
    تا نگردی آشنا زین پرده رمزی نشنوی/گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش
    « حافظ »

    18. روشن یا رشن روز: در اوستا رَز یشت آمده است به معنی راست و درست. ایزد داد در ایران باستان و از داوران روز پاداش که با مهر و سروش روان ها را داوری می کنند. «روز هیجده ام از ماههای ایرانی»

    چو جور سپهر آورد روز رشن/تو را زندگی باد پدرام و خوش
    «فردوسی»

    19. فروردین: « فروشی – فروهر – دارای توانمندی بر دیگری است » روز، یکی از ایزدان است و ماه اوّل هر سال خورشیدی است.

    جوان باد بخت تو در فرودین/چو در فرودین ماه روی زمین
    « فردوسی »

    20. بهرام یا وهرام «پیروزی»: ایزد نگهبان مسافران است و نام روز بیستم از هر ماه خورشیدی است. (نام فارسی ستاره مرّیخ.)

    زبهرام گردون به بهرام روز/دلــی را بساز و عدو را بسوز
     
    « فردوسی »

    21. رام «رامن»: به معنا و مفهوم آشتی و آسایش و آرامش است. روز بیست و یکم از هر ماه خورشیدی است.

    تو را روز رام از جهان رام باد/همان بــــــاد را با تو آرام باد
    «فردوسی»

    22. باد «واد»:  نام روز بیست ودوم از هر ماه خورشیدی است.

    فلک داد پر آب او را به باد/به هنگام آبان مه و روز باد
    « بهرام پژدو »

    23. دیب دین روز آفریدگار: آفریننده، در اوستا غالباً صفت اهورا مزدا است. نام روز بیست وسوم از هر ماه خورشیدی است.
    24. دین «کیش و قانون»: روز یکی از ایزدان در آئین زردشتی، روز بیست و چهارم هر ماه شمسی است.

    چو لشکر کشد در جهان دین و اَرد/حسود تو را درد غم باد وَرد
     « فردوسی »

     25. آرد روز : به معنای راستی و درستی است و یکی از ایزدان در جهان مینوی می باشد که پاداش کارهای نیک و سزای کردارهای بد به یاری او خواهد بود و در جهان مادی ، مال وجلال و خوشی دینداران به یاری او تحصیل خواهد شد.
    26. اَشتاد : روز راستی و درستی، نام ایزدی مونت است در دین زردشتی وی راهنمای مینویان و جهانیان است، روز بیست و ششم هر ماه خورشیدی است.

    روانت باد ویژه جان و دل شاد/نگهدارت سروش و رشن و اشتاد
    «بهرام پژدو»

    27. آسمان روز: بیست و هفتم هر ماه خورشیدی است.

    آسمان روز ای چو ماه آسمان/بـاده نوش و دار دل را شــــادمان
    «مسعود سعد سلمان»

    28. زامیاد «زام ، زمین»: در آئین زرتشتی ، ایزد نگهبان زمین و روز بیست و هشتم هر ماه خورشیدی است.
    29. اِرد «راستی و درستی»: روز بیست و نهم هر ماه خورشیدی است.

    سرآمد کنون قصّه یزدگرد/به ماه سفندارمذ روز اِرد

    30. انیران روز: روشنائی بی پایان، نام ایزدی است در دین زردشتی، مظهر جلال اهورا مزدا روز سـی ام هر ماه خورشیدی است.

    :: توضیح: این از خصایصِ مزدیسناست که هر یک از صفاتِ خداوند، یکی از ایزدانِ نگهبان جنس بشر است. بعبارتِ دیگر، نباید در ذهنِ پزوهندهء گرامی، این بدفهمی پیش آید که در مزدیسنا هر ایزد یک خداست. چراکه در سیستم فلسفی و ادبیِ این دین، به هریک از صفاتِ خداوند "ایزد" می گویند. صفاتی که نگهبانِ انسان هستند.همچون:
    همیشه سروشت به روز سروش/نگهبان و افزونتر رای و هـــــوش
    « فردوسی »
:: دوستان گرامي! براي ياري رساندن در پرورشِ پيامِ اهوراييِ اشو زرتشت دستورِ زير را به قالب بلاگ خود بيافزاييد

:: براي تهيه کتاب ها و منابعِ موردِ نياز در موردِ فرهنگ و انديشه نياکان و دینِ زرتشت مي توانيد در تهران به

کتابفروشيِ فرَوَهَر

 نشاني:خيابان انقلاب، خيابان فلسطين جنوبي، شماره 6 مراجعه نماييد.

:: گاتها را با فرمت PDF از اينجا بر روي سيستم خود ذخيره كنيد:

 دانلود متن گاتاها

نویسندگان وبلاگ:
سرای مهربانان: :: مهربانانی که به سرود زرتشت پيوند می دهند بهترست «بيژن» را آگاه گردانند تا نسبت به افزودن نام بلاگ آنان به سرای مهربانان اقدام کند.
وبسایت های سودمند در زمینه پژوهش در مزدیسنا:
کدهای اضافی :